Bij 240.000 euro omzet en 156.000 euro inkoopwaarde is je brutowinst 84.000 euro en je brutomarge 35 procent. Je rekent: omzet min inkoopwaarde, gedeeld door de omzet. Dus (240.000 min 156.000) gedeeld door 240.000 is 0,35. Van elke euro die je binnenkrijgt, blijft dus 35 cent over om je overige kosten van te betalen, zoals huur, salarissen en marketing.
De formule stap voor stap
Begin met de brutowinst: de omzet min de inkoopwaarde van wat je verkocht hebt. In dit voorbeeld is dat 240.000 min 156.000 is 84.000 euro. Deel dat bedrag door de omzet en vermenigvuldig met 100 voor het percentage. Je krijgt 35 procent. Let op dat je beide bedragen op dezelfde manier meet, dus allebei exclusief btw. Reken je de omzet inclusief btw en de inkoop exclusief, dan lijkt je marge hoger dan hij echt is.
Brutomarge en opslag zijn niet hetzelfde
Veel ondernemers halen marge en opslag door elkaar. De marge deel je door de omzet, de opslag deel je door de inkoopwaarde. Met dezelfde cijfers is de opslag 84.000 gedeeld door 156.000, ongeveer 53,8 procent. Een verkoopprijs die 53,8 procent boven je inkoopprijs ligt, geeft dus een brutomarge van 35 procent. Reken je met 35 procent opslag in plaats van 35 procent marge, dan verkoop je te goedkoop: 156.000 maal 1,35 is 210.600 euro en de marge is dan slechts 25,9 procent.
Wat zegt 35 procent over je bedrijf
Of 35 procent goed is, hangt af van je branche. In retail ligt de brutomarge vaak tussen 25 en 50 procent, in horeca op dranken veel hoger, en bij groothandel soms maar 10 tot 20 procent. Vergelijk dus met bedrijven in jouw sector en niet met een gemiddelde over alle branches. Belangrijker nog is of je marge voldoende is om je vaste kosten te dekken. Heb je 70.000 euro per jaar aan vaste lasten, dan blijft er van je brutowinst van 84.000 euro nog 14.000 euro operationeel resultaat over, voor belasting en je eigen loon.
Wat gebeurt er als de inkoop 5 procent stijgt
Stijgt je inkoopwaarde met 5 procent naar 163.800 euro en houd je je prijzen gelijk, dan zakt je brutowinst naar 76.200 euro en je marge naar 31,75 procent. Dat is een verlies van 7.800 euro op jaarbasis. Om je marge van 35 procent terug te krijgen, moet je de omzet verhogen naar 252.000 euro (163.800 gedeeld door 0,65), dus ongeveer 5 procent hogere verkoopprijzen.
Zo gebruik je het getal in de praktijk
Bereken je brutomarge niet alleen per jaar, maar ook per productgroep. Een bedrijf met 35 procent gemiddeld kan producten verkopen met 55 procent marge en andere met 15 procent. Zonder die splitsing weet je niet waar je geld verdient. Controleer bovendien elk kwartaal of de marge nog klopt, en pas je prijzen aan zodra je inkoopkosten veranderen.
Maak er een vast kwartaalritueel van: omzet, inkoopwaarde, brutowinst en marge in vier kolommen op één blad. Een daling van twee procentpunten vang je dan op voordat het in je jaarcijfers zichtbaar wordt.
