Een werknemer die 36 uur per week werkt, heeft per jaar recht op 72 uur kortdurend zorgverlof, oftewel twee keer de wekelijkse arbeidsduur. Tijdens dat verlof betaal je als werkgever minimaal 70 procent van het loon door, en nooit minder dan het minimumloon. Het verlof is bedoeld voor de noodzakelijke verzorging van een ziek kind, partner of ouder, en de werknemer hoeft er geen toestemming voor te vragen: een melding vooraf of zo snel mogelijk is voldoende. Nu de scholen weer een paar weken bezig zijn en de eerste verkoudheden rondgaan, is het goed om te weten hoe die 72 uur precies werken.
De rekensom per contract
De wet koppelt het kortdurend zorgverlof aan de arbeidsduur per week: twee maal het aantal uren dat iemand contractueel werkt, per periode van twaalf maanden. Bij 36 uur is dat 72 uur, bij 40 uur is het 80 uur en bij een parttimer van 24 uur is het 48 uur. Die twaalf maanden beginnen te lopen op de eerste dag dat de werknemer het verlof opneemt, niet per kalenderjaar. Neemt iemand op 5 oktober 2026 voor het eerst twee dagen op, dan loopt de periode tot 5 oktober 2027 en kan hij in die periode nog 56 uur opnemen.
Het verlof hoeft niet in hele dagen. Een werknemer die 's ochtends met een ziek kind naar de huisarts gaat en om twaalf uur inlogt, gebruikt vier uur. Registreer daarom in uren, net als bij vakantie.
Wat je doorbetaalt
Wettelijk is het 70 procent van het loon, met het minimumloon als ondergrens. Veel cao's, waaronder die in de zorg, het onderwijs en bij de overheid, bepalen dat het volledige loon wordt doorbetaald. Kijk dus altijd eerst in de cao. Bij een salaris van 3.200 euro bruto per maand op basis van 36 uur is het uurloon ongeveer 20,50 euro. Twee dagen zorgverlof van 7,2 uur kosten dan 14,4 x 20,50 x 0,70 = ruim 206 euro aan loon, tegenover 295 euro bij volledige doorbetaling. Vakantiegeld en vakantieopbouw lopen over die uren gewoon door.
Wanneer een werknemer er recht op heeft
Het gaat om noodzakelijke verzorging, dus situaties waarin de werknemer zelf de zorg moet geven en niemand anders dat op dat moment kan. Een kind van 4 met koorts dat niet naar de opvang mag, is een klassiek voorbeeld. Ligt de partner ziek thuis en kan die prima zelf een boterham smeren, dan is er geen recht op zorgverlof. Het verlof geldt voor kinderen, pleegkinderen, partner, ouders, grootouders, kleinkinderen, broers en zussen, huisgenoten en zelfs voor mensen uit de sociale omgeving met wie de werknemer een zorgrelatie heeft.
Eerst calamiteitenverlof
De eerste uren van een onverwachte situatie vallen vaak onder calamiteitenverlof: het telefoontje van school, het ophalen van het kind, de spoedafspraak bij de huisarts. Dat is volledig betaald en duurt zolang als nodig is om de eerste zaken te regelen, meestal een paar uur tot een dag. Blijkt het kind daarna nog twee dagen thuis te moeten blijven, dan gaat het calamiteitenverlof over in kortdurend zorgverlof tegen 70 procent.
Mag je het weigeren
Alleen als het bedrijf door het verlof ernstig in de problemen komt. Dat is een zware toets: een drukke week of een collega die ook al vrij is, is niet genoeg. Bovendien moet je de weigering vooraf uitspreken; is het verlof al begonnen, dan kun je het niet meer tegenhouden. Je mag wel achteraf vragen om aannemelijk te maken dat de zorg nodig was, bijvoorbeeld met een afspraakbevestiging van de huisarts. Een doktersverklaring eisen mag niet.
Als 72 uur niet genoeg is
Bij een ernstig ziek kind of een partner die langdurig zorg nodig heeft, kan de werknemer daarna langdurend zorgverlof aanvragen: zes maal de wekelijkse arbeidsduur per jaar, dus 216 uur bij een contract van 36 uur. Dat verlof is onbetaald, tenzij de cao anders bepaalt, en moet minimaal twee weken van tevoren schriftelijk worden aangevraagd. Het kan gespreid worden opgenomen, bijvoorbeeld een dag per week gedurende een half jaar.
Zo leg je het praktisch vast
Zet in het personeelshandboek hoe zorgverlof gemeld wordt, wie het registreert en welk percentage je doorbetaalt. Houd per werknemer een teller bij die start op de eerste opnamedag, zodat je bij een tweede verzoek in hetzelfde jaar meteen ziet hoeveel van de 72 uur er nog over is. En bespreek het onderwerp gerust proactief in het teamoverleg in oktober: werknemers die weten dat ze een ziek kind twee dagen thuis mogen verzorgen zonder vakantiedagen op te nemen, melden zich minder vaak zelf ziek.
